Çocuklarının hızlı değişim ve dönüşümü karşısında derin şaşkınlıklar yaşayan anne ve babaların evlat kaygısı, gelenek-modern çatışmasının zihinlerde oluşturduğu sarsıntılardır.
Tarih boyunca, toplumlarda "eski" ile "yeni"nin çatışması yaşanmıştır. Eski nesil, yeni neslin tavrını, giyim kuşamını, dünyaya bakış açısını, olayları değerlendirme biçimini beğenmemiş; gençlerin bilime, ahlaka, dine, hukuka, örfe, gelenek-göreneğe ve aile hayatına yaklaşımına ağır eleştiriler yöneltmiştir. Çünkü modernlik geleneksel formlarla sürekli çatışmaktadır.
Gençler, anne ve babasının hayatını yaşamak zorunda değil. Babam dedemin, annem ninemin (anneanemin) hayatını yaşamadı. Ben de babamın hayatını yaşamadım. Çocuklarım da benim hayatımı yaşamayacaklar. Torunlarımız kendi döneminde, kendi hayatlarını sürdürecekler. Bu doğal olguyu değiştirmek mümkün değil, böyle gelmiş böyle gider.
Edip Ahmet Yüknekî, Atabetü'l Hakâyık'ta zamanın bozukluğundan şikâyet ediyor. XII. yüzyıldan beri toplumların sosyolojik yapıları defalarca değişti; ama toplumsal şikâyetler değişmedi.
Aslında, ebeveynlerin gelecek kaygısında ekonomik sıkıntılar yer almaktadır. Türk aile yapısının himayecilik anlayışı bu kaygıları körüklemektedir. Bir de buna gelenekle modernlik çatışması eklenince ailelerdeki evlat kaygısı zirveye çıkmaktadır.
"Ne olacak bu yeni neslin hali?" serzenişi, ana babaların iç sıkıntısıdır. Gençlerin böyle bir kaygısı yok, onlar sosyal tercihlerinden rahatsızlık duymuyorlar. Aile büyüklerinin "ahlaksızlık" olarak nitelediği normları, normal yaşam biçimi olarak kabulleniyorlar. Böylece karşımıza müzmin nesil çatışmaları çıkıyor.
Toplumsal kabullenmeler değiştikçe değer yargıları da değişecek, bugün sakıncalı görülen davranışlar yarın normal karşılanacaktır. Çünkü kozmopolitliğe evrilen toplumlarda ne ahlâk kalır ne din ne de iman... Üretmeden tüketime alıştırılan, kredi kartlarıyla gırtlağına kadar borçlandırılan yeni nesiller, vahşi kapitalizmin modern kölelerine dönüştürülecek! Ulus-devletleri yıkma projesinin altında bu ekonomi politik düşünceler yatmaktadır. Gelecek çağlarda hayatın zorlukları kolaylaşacak, teknoloji gelişecek, bilim ilerleyecek, tıp birçok hastalığı tedavi edecek; ama hayatını kapitalizmin yönlendirmesine endekslemiş gençler için artık "milliyet" kavramının bir önemi kalmayacak!
Diyeceksiniz ki "Böyle bir dünya yok!" Evet, şimdilik yok; ama birileri bütün gücüyle o dünyayı inşa etmeye çalışıyor! Belki biz o günleri görmeyeceğiz, fakat torunlarımız gelecek çağın problemlerini ağır şekilde yaşayacaklar. Toplum yeni sosyal normlar üzerinde mutabık kaldığında değer yargıları değişecek ve birçok şeyden artık rahatsızlık duyulmayacak. Bugünkü ahlâkî endişeler ve dinî hassasiyetler o günlerde yaşanmayacak! Çünkü toplum başka bir boyuta evrilecek.
"Komplo teorisi bunlar!" diyorsanız sosyolog Prof. Celalettin Vatandaş'ın şu tespitlerine kulak veriniz:
"Tesettürlü annelerin Sümeyye ismi verdiği kızları ahlâk sınırlarını zorlayan fotoğraflar paylaşıyor. Hatta bu anneler o kızlarıyla birlikte fotoğraflara giriyor.
Kızlarımıza söz geçiremesek bile en azından o fotoğraf karesinde yer almayabiliriz. Hiç olmazsa o fotoğrafı çekerken yüzümüzde memnuniyetsizliği hissettirebiliriz. Ama yok…
Demek ki asıl travmayı anneler yaşıyor. Demek ki değerler hiyerarşisi değişmiş, diploma en önemli değer haline gelmiş. 'Kızımız da üniversiteli oldu' ifadesi gurur duyulması gereken esas mesele olmuş. Problem kızlarımızda, oğullarımızda değil, bizde. Bizler dönüştük ve değiştik [kim bilir belki de değiştirildik].
İşte zihinsel kolonizasyon budur. Sümeyye’nizi, Fatma’nızı görsel bir metaya dönüştürür ve siz de bununla gurur duyarsınız."
