Futbolcunun sağlığı şansa ve tesadüfe bırakılamaz!
Amatör futbolun en büyük sorunlarından biri de sahalarda sağlık hizmetlerinin yeterince sağlanamaması. Hafta sonları Türkiye'nin dört bir yanında yüzlerce amatör futbol karşılaşması oynanıyor. Büyük emeklerle sahaya çıkan futbolcular, takımları için mücadele ediyor. Ancak bu mücadele sırasında yaşanabilecek sakatlıklar ve ani sağlık sorunları karşısında sahalarda çoğu zaman yeterli sağlık personeli bulunmuyor.
Denizli'de ve ilçelerinde takip ettiğim birçok amatör futbol karşılaşmasında bu eksikliği bizzat gördüm. Özellikle ilçe sahalarında oynanan bazı maçlarda sağlık görevlisinin bulunmaması ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Bir futbolcu sakatlandığında veya yerde kaldığında ilk müdahaleyi çoğu zaman sağlık konusunda biraz bilgisi olan bir futbolcu, yönetici ya da teknik heyetten biri yapmaya çalışıyor.
Peki, bu ne kadar doğru?
Futbol sahası mücadele alanıdır. İkili mücadeleler, sert müdahaleler, ters basmalar, kafa çarpışmaları ve ciddi sakatlıklar futbolun doğasında vardır. Bazen basit gibi görünen bir pozisyon bile hayati sonuçlar doğurabilir. Bir futbolcu sahada bilincini kaybedebilir, kalp rahatsızlığı yaşayabilir veya acil müdahale gerektiren bir sakatlık geçirebilir.
Böyle bir durumda sağlık eğitimi almamış bir kişinin müdahalesini beklemek ne kadar sağlıklı olabilir? Yanlış bir müdahale, zaten zor durumda olan sporcunun durumunu daha da ağırlaştırabilir.
FUTBOLCUNUN SAĞLIĞI TASARRUF KONUSU OLAMAZ!
Burada Türkiye Futbol Federasyonu'na, Amatör İşler Kurulu'na, il futbol temsilciliklerine, ASKF'lere ve ilgili kurumlara önemli görevler düşüyor.
TFF'nin 2025-2026 sezonu yerel amatör lig statülerinde kulüplerin doktor, fizyoterapist, sağlık görevlisi ve masör gibi personeli yedek kulübesinde bulundurabilmesine yer veriliyor. Ancak bu düzenleme, her karşılaşmada mutlaka bir sağlık görevlisinin hazır bulunacağı anlamına gelmiyor.
Bölgesel Amatör Lig'de ise durum daha farklı. TFF'nin 2025-2026 sezonu BAL statüsüne göre ev sahibi kulüp, müsabaka süresince statta ambulans ve doktor bulundurmak zorunda.
Yani amatör futbolun farklı kategorilerinde sağlık tedbirleri konusunda farklı uygulamalar bulunuyor. Asıl sorun da burada başlıyor. Yerel amatör liglerde oynayan futbolcuların sağlığı neden aynı güvenceye sahip olmasın?
İstanbul'da bu konuda önemli bir adım da atıldı. TFF ile Efsa Sağlık Hizmetleri arasında imzalanan protokol kapsamında 2025-2026 sezonunda İstanbul genelinde oynanacak amatör lig maçlarında saha kenarında en az bir sağlık görevlisinin hazır bulunması hedeflendi. Demek ki doğru organizasyon ve iş birliğiyle bu sorun için çözüm üretilebiliyor.
PEKİ, DİĞER İLLERDEKİ FUTBOLCULARIN SAĞLIĞI DAHA MI AZ ÖNEMLİ?
Amatör futbolcular profesyonel futbolcular kadar büyük paralar kazanmıyor olabilir. Kulüplerin ekonomik imkânları da sınırlı olabilir. Ancak bu durum, futbolcunun sağlığını ikinci plana atmak için gerekçe olamaz.
Yıllarca kulüplerine hizmet eden, hafta sonlarını futbola ayıran, cebinden para harcayarak deplasmana giden amatör futbolcuların en temel hakkı, sahada başlarına bir şey geldiğinde zamanında ve doğru sağlık müdahalesine ulaşabilmektir.
Bunun için her kulübün ayrı ayrı sağlık personeli istihdam etmesi şart olmayabilir. İl ve ilçe bazında ortak bir sağlıkçı havuzu oluşturulabilir. ASKF'ler, TFF temsilcilikleri, belediyeler, Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile sağlık kuruluşları iş birliği yapabilir. Her hafta sonu oynanacak maçların programına göre sahalara sağlık görevlisi ve gerekli acil müdahale ekipmanı tahsis edilebilir. Ambulans erişimi ve acil durum planı da önceden hazırlanmalıdır.
Burada önemli olan, bir futbolcu yere yığıldığında kimin müdahale edeceğinin düşünülmesi değil, bu ihtimalin maç başlamadan önce güvence altına alınmasıdır.
YETKİLİLERE ÇAĞRIMDIR!
Amatör liglerde sağlıkçı bulundurulması artık bir tercih olmaktan çıkarılmalı, açık ve denetlenebilir bir zorunluluk haline getirilmelidir. En az bir eğitimli sağlık görevlisi, temel ilk yardım ve acil müdahale ekipmanı her maçta hazır bulunmalıdır. Ciddi vakalarda ambulansa hızlı erişim sağlanmalıdır.
Saha komiserleri, hakemler ve kulüp yöneticileri bu konuda denetim ve koordinasyonun bir parçası olmalıdır. Sağlık görevlisi bulunmayan sahalarda eksiklikler görmezden gelinmemelidir.
Unutulmasın ki amatör futbol sadece skor tabelasından, şampiyonluklardan ve puan cetvelinden ibaret değildir. O sahalarda mücadele eden her futbolcu bir insan, her sakatlık ise ciddiye alınması gereken bir sağlık meselesidir.
Bir maçın ertelenmesi telafi edilebilir, kaybedilen puanlar yeniden kazanılabilir. Ancak zamanında müdahale edilmeyen bir sağlık sorununun telafisi olmayabilir.
Amatör futbolun yükünü omuzlayan futbolcular sahada yalnız bırakılmamalı. Sağlıkçı lüks değil, ihtiyaçtır. Futbolcunun sağlığı şansa bırakılamaz!
