Yıllar önce televizyon programı yaparken değerli dostum sayın Ali İhsan Bayır şöyle demişti: "Marka dediğimiz olgu hedef kitlene ve ya müşterine verdiğin sözdür."

Aynen katıldığım ve bir çok makalede okuduğum bu sözü kaç firma, kaç kurum ve kaç devlet uygulamaktadır?

Bugün dünyada genel temayüllere baktığımızda basında sıkça görünmek, sosyal medyada yer almak ve ya bir çok toplantıya iştirak etmek itibar olarak yer alır.

Ancak bu derece sık yer almak kanaatimce itibar göstergesi değildir. İtibar örneğin bir şirketin ürettiği ürünü aynı kalitede, aynı termin süresinde, fiyatları aşırı yükseltmeden, çevresini koruyan bir anlayışla müşterisine ulaştırma sıklığıdır.

Kişilere baktığımızda ise, yaptığı ile uyguladığı aynı olan, küçüklerini seven, büyüklerine saygılı, eşinin dostunun arkasından konuşmayan, önce ben değil biz diyebilen, ülke menfaatini kendi menfaatinin üzerinde görmeyen bireyler bana göre marka olmuş ve itibarlı kişilerdir.

Devletlere ve devlet kurumlarına baktığımızda ise;

Bu konuda bir örnekle başlamak isterim. Almanya'da Hans yıllardır lokanta işletmektedir. Ancak son 2-3 aydır. Vergilerini zamanında ödeyememektedir. Vergi memuru Hans'ın iş yerine giderek Hans'a sorar:

- Bay Hans şu ana kadar vergilerinizi zamanınızda ödüyordunuz bir sorununuz mu var?

İşletmeci Hans cevap verdi:

-Hastalıklarla uğraşıyorum işlerimle ilgilenemedim bu sebeple vergileri ödeyemedim.

Vergi memurunun cevabı:

-Biz bu zor durumda devlet olarak size yardımcı olmak isteriz.

Diyerek Hans’a maddi destekle bulunmuşlardır. Vergilerini ötelemişlerdir.

Yaşanmış bir olay olduğu için buradan aktarmak istedim.

Hans'ın mensubu olduğu ülkenin bir kurumu zor durumda kendisine destek çıkmıştı.

Diğer yandan devletin kurumları;

*Şeffaf olmalıdır,

*Hesap verebilir olmalıdır,

*Denetlenebilir olmalıdır,

*Ülkenin menfaati kişilerin çıkarından önce gelmelidir,

*Bir harcama yaparken kendi paramız gibi harcamalıdır,

Bu anlamda Cumhuriyet kurulduktan sonra Ankara da devlet veznelerine gelen bazı memurlar şöyle demişlerdir; "Ben bu ay tam ay çalışmadım 3 gün ve ya 4 gün gelmedim. Şu parayı alın ve irad kaydedin" demişlerdir.

Dolayısı ile çalıştığı gün kadar parayı almışlardır.

Gelelim itibara!

Büyüklerimiz şöyle derler; "Paranı kaybetsen bile itibarını kaybetme." Esasen en büyük sermaye itibardır. Bu birey içinde, kurumlar içinde böyledir.

Akan Abdula'nın araştırmasına göre;

Trusted Brands Türkiye 2026 araştırmasında 14 sektörde 154 şirket için 17 bin 200 görüşme yapılıyor. Güven ile itibar arasında 0.95 çıkıyor. O Kadar yüksek bir oran ki neredeyse birlikte hareket ediyorlar. İnsanlara itibarlı bir kurumdan ne bekledikleri sorulduğunda, ilk sırada ürün ve hizmet kalitesi yani sözünü tutması çıkıyor. Bunun ardından ise adil ve hesap verebilir yönetim ile gücünü adil kullanmalı geliyor.

Bunun yanında çarpıcı bir sonuçta,154 şirketin sadece 16’sı yüksek itibarlı sınırı olan 70 puanın üzerine çıkabiliyor. Bu sonuç şunu ortaya çıkarıyor. Türkiye'de şirketlerin görünürlüğü çok yüksek ama, bu durum yüksek itibarlı sınıfına girmeye yetmediği gibi, ancak araştırma yapılan şirketlerin yüzde 10'u yüksek itibarlı sınıfına girebiliyor.

Demek ki sık olarak belli mecralarda yer almak, reklam yapmak görünmekle itibarlı olmak aynı şey olmadığı ortaya çıkmış oluyor.

Aynı durum insanlara dönüldüğünde ise, yüksek itibarlı bir kurumu anlattırıldığında da;

O İnsanlar yüksek reklamları ve büyük reklam panolarını seçmeyerek, kökleri oldukça derine inmiş yaşı belki de bin yaşını geçmiş kökleri yer altına uzanan bir zeytin ağacını seçtiler.

Sırtlarını dayayarak güç alabilecekleri, güvenecekleri bir ağacı seçtiler. Bu yılların verdiği bir itibardı. Bu olgunlaşmış bir itibardı.

Dolayısı ile yılların oluşturduğu bu itibar satın alınmıyor, bakkalda satılmıyor, marketlerde indirime girip herkes alamıyor. Zaman içinde yavaş yavaş olgunlaşıp kök salıyor, güçlü bir yapıya ulaşıyor.

İyi okumalar dileriz.

Saygı ile kalınız.