Bu hafta da OECD’nin Digital Education Outlook 2026 raporuna odaklanıyoruz. Konumuz, üretken yapay zekânın (ÜYZ’nin) öğretmene desteği. Bu yazı anne babaları, öğrencileri, öğretmenleri, okul yönetimlerini ve devleti ilgilendiriyor. Takım ruhuyla, ortak hedefler belirlenerek yol alınmalı.
Raporda temel düşünce şu: ÜYZ, öğretmenin iş yükünü hafifletirken daha iyi öğretmesine de yardımcı olmalı. Öğretmenin mesleki kararları ve öğrencisiyle kurduğu ilişki bu süreçte merkezde kalmalı.
Raporda şu saptama ve öneriler bulunmakta:
Derse hazırlıkta zaman kazandırabilir: Öğretmenlerin ders planı, örnek ve materyal hazırlama süresini önemli ölçüde azaltabilir. İngiltere’deki bir araştırmada, ÜYZ’yi ders ve materyal hazırlığında nasıl kullanacakları konusunda rehberlik alan öğretmenlerin hazırlık süresi yüzde 31 azalmış, materyal kalitesi düşmemiştir. Ancak bu, öğrencilerin daha iyi öğrendiğini tek başına göstermez.
Farklı öğrenme yolları sunabilir: Sınıftaki farklı düzeydeki öğrencilere uygun alıştırma veya günlük yaşam örnekleri üretmede yardımcı olur. Temel bilgiler korunarak öğrenciye uygun yol hazırlanmalı ve doğruluğu öğretmen tarafından değerlendirilmelidir.
Geri bildirimi destekleyebilir: Kalabalık sınıflarda öğrencinin zorlandığı alanları belirlemede öneriler sunabilir. Ancak araştırmalar, öğrencilerin insandan gelen geri bildirimi daha güvenilir ve harekete geçirici bulduğunu göstermektedir.
Öğretme biçimini gözden geçirmesine yardımcı olabilir: Ders konuşmalarının incelenmesi (öğrencilere söz verilmesi, düşünmeye yönlendiren sorular vb.) mesleki gelişimi destekleyebilir. Yapay zekâ yanılabileceğinden, öneriler öğretmen ve meslektaş/danışman desteğiyle ele alınmalıdır.
Ders sırasında öneriler sunabilir: Çevrim içi matematik desteğinde, öğrenci hata yaptığında eğitmenin nasıl yaklaşabileceğini önerebilir. Bir araştırmada bu destek, özellikle öğretim etkililiği daha düşük değerlendirilen eğitmenlerin öğrencilerine yarar sağlamış. Bu öğrencilerin ders sonu kısa değerlendirmeyi geçme oranı yüzde 56’dan yüzde 65’e yükselmiş. Ancak her sınıfta aynı etki beklenmemeli.
Araçlar öğretmenlerle birlikte geliştirilmeli: Öğretmenler ve öğrenciler, ihtiyaçların belirlenmesinden denenmesine kadar geliştirme sürecine katılmalıdır. Sınıfın ihtiyacını karşılamayan araçlar yeni bir iş yükü oluşturur.
Aşırı bağımlılık gelişimi zayıflatabilir: Hazırlık ve değerlendirmeyi sürekli ÜYZ’ye bırakmak öğretmenin becerilerini zayıflatabilir. Öğretmen önerileri sorgulamalı ve kendi bilgisiyle geliştirmelidir.
Önemli olan, ÜYZ’nin sağladığı zaman, öğretmenin öğrencisini daha iyi tanımasına ve ona daha fazla destek olmasına katkı sağlamalıdır.
Bu bilgilere göre anne babalar ne yapmalısınız? Çocuklarınızın öğretmenleri ÜYZ konusunda eğitim alıyor mu? Yetkinliklerini geliştiriyor mu? ÜYZ’yi çocuklarınızın öğrenmesini desteklemek için nasıl kullanıyor? Okul yönetimi öğretmenlere nasıl destek oluyor? Bunları hesap sormak için değil, bilgi edinmek ve birlikte çözüm geliştirmek için konuşmalısınız.
