2025 Yılı ilk 6 ayın finansal verilerini açıklayan 282 şirketten,137’i zarar beyan etti. Geçen yılın aynı döneminde zarar açıklayan firma sayısı yüzde 36,1 iken bu dönem yüzde 48,6’ya yükseldi.
Sanayici zor günler geçirirken bir çok büyük işletmenin zarar beyan etmeleri sektörlerin finansal baskı ve zorluk içinde oldukları net olarak gösteriyor.
İstanbul Sanayi Odası’nın Türkiye’nin ilk 500 ve ikinci 500 büyük işletmelerinin de yaptığı araştırmalarda da benzer durumlar ortaya çıkmış durumda.
İSO ilk 500 işletmenin analizinde 500 işletmenin 152’i zarar açıklarken, ikinci 500’de ise bu oran bir önceki yıla göre % 121 artış gösterdiği açıklanıyor. Bu bölümleri geçen haftaki köşe yazımızdan aktardık.
Peki ihracatta katma değerli ürün üretebiliyor muyuz ?
İhracatta kg. başına ortalama birim değerimiz ne kadar ?
Bu konuda oldukça zorlanıyoruz. Verilere baktığımızda, Türkiye’nin ortalama kilogram başı ihracat birim değeri 2023’te 1,48 ABD Dolarıyken, 2024’de ise 1,42 ABD Dolarına gerilemiş durumda.
Hal böyle olunca farklı yöntemler uygulamak gerekmez mi ?
Sanayi Bakanlığı 17/01/2026 tarihinde yeni bir açıklama yaparak,13 ilde sanayinin 30 yılına ışık tutacak 59 bin hektarlık 16 yeni sanayi yatırım alanına başlanıyor dendi.Burada amaç Marmara’da sıkışmış sanayiyi Anadolu’da büyütmek esastır dendi.
Bu hususlara katılmakla birlikte;
*Büyükşehir yasası ile şu an 30 büyükşehir ve 519 ilçe bu sınırlar içinde olup, yaklaşık olarak nüfusun %79’u 67.281.037 kişisi bu şehirde yaşıyor. Ağırlıklı nüfusda maalesef Marmara Bölgesinde. (2023 yılına göre) Bunun yanında diğer şehirleri de katıp şehirde yaşayanların oranı %90’a dayanmış durumda. Bu duruma hızla çözüm bulunması ve köylüleşme oranı için hızla yeni projeler devreye alınması gerekir.
*Direk uçuş seferleri ağırlıklı İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya gibi illeri kapsamasının ekonomimize olumsuz yansıması.
*Yapılacak yeni osb’lerin hızla ulaşımda mamul taşıyacak tren ve kargo uçak seferlerinin düzenlenmesi gerekir.
*Bu bölgelere yoğun kesimlerden göç edecek nitelikli insanlara ihtiyaç duyulacaktır.
Daha fazla detaylandırılabilir. Ancak benim esas gündeme getireceğim konu “Uzay, Havacılık ve Savunma Sanayi İhtisas OSB’lerinin” hayata geçirilmesi hususu olacaktır.
Bu konuda araştırmalarımıza göre 2 yerde böyle bir OSB var.
1-Ankara şu an faaliyette.
Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (HAB), T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Ankara Sanayi Odası (ASO), Ankara Valiliği ve Savunma Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) ortaklığı ile kurulmuştur.
Türkiye’nin savunma, havacılık ve uzay alanındaki üretim gücünü tek çatı altında toplayan HAB, 950 hektarlık alanında 55.000 kişilik istihdam hedefiyle istikrarlı büyümeye ev sahipliği yapmaktadır.
Buradaki sektörler;
*Hava taşıtları ve uzay araçları tasarım-üretimi.
*Motor ve motor parçaları üretimi.
*Aviyonik ve sistem entegrasyonu
*Havacılıkta kullanılan kimyasal üretimi.
*Robot teknolojisi, uydu teknolojisi, nano teknoloji, türbin teknolojisi, kaynak teknolojisi, İHA Üretimi, takım tasarım ve üretimi vb. sektörleri kapsamaktadır.
2-Kayseri Uzay,Havacılık ve Savunma Sanayi İhtisas OSB.
Araştırdığımız ve Kayseri Sanayi Odası ile görüştüğümüzde yakın zamanda faaliyete geçecektir.
Peki buralarda yapılan üretim ekonomiye nasıl katkı sağlayacak ?
Kanaatimizce daha katma değerli ürünler üreterek hem ihracat kg. değerini arttıracağız, hem de daha güçlü bir ekonomiye sahip olacağız.
Bu noktada uzay-havacılık-savunma sanayi aynı çatı altında olduğunu ve bir çok sektörü konsalide edileceğini dikkatinizi çekmek isterim.
Şöyle ki;
TMUD Olarak XIII.Türkiye Muhasebe Uzmanlığı Kongresini “Yapay Zekadan Uzay Muhasebesine” temasıyla 05-06-07 Aralık 2025 tarihinde Gaziantep’de gerçekleştirdik.3 Gün süren kongreye; 55 ilden yaklaşık 1.050 katılımcı, 4 moderatör, 8 oturum başkanları ve 33 konuşmacı ile gerçekleşen kongre oldukça yoğun ilgi gördü.
Kogrede gördük ki çok kıymetli konuşmacıların anlatımlarında 2035 yılına kadar uzay ekonomisi ve uzay muhasebesi gelmekte. 2026 Yılına girdiğimize göre önümüzde çok kısa bir süre var. Bu sebeple kamu kurumları, STK’lar, Üniversiteler,TÜRMOB, KGK, Borsa İstanbul, SPK gibi bu konuda adım atmaları gerektiğini düşünüyorum. Hatta Uzay Borsası kurup bunun merkezinin de Türkiye’de olmasını çok temenni ederim. Uzay Borsası için adımlar atıp Türkiye olarak öncü olmalıyız. Bunun yanında özellikle TÜRMOB’un bu konuda uluslararası kongre düzenlemesini dilerim.
TMUD Olarak yakılan bu kıvılcımın, büyüyen bir ateşe dönmesini can-ı gönülden temenni ediyorum.
Kongre marifetiyle başta TMUD Başkanı Ahmet Kartal ve yönetim kuruluna, Gaziantep SMMMO’na TMUD İl temsilcilerine, moderatörlere, konuşmacılara ve katılımcılara tekrar teşekkürlerimi sunarım.
Bu noktada kanaatimce yapılması gereken konu hızla fizibilite yapılarak, imalat sanayisinde güçlü iller seçerek, çok fazla inşaat maliyetine girmeden Ankara ve Kayseri’nin yanında Anadolu’da Eskişehir, Manisa, Denizli, Konya, Gaziantep gibi illerde Uzay-Havacılık ve Savunma Sanayi İhtisas OSB’nin hayata geçirilmesi yönünde olacaktır.
Bu konuda Denizli’ye dönersek;
Ekonominin kalbini oluşturan tekstil sektörü teknik tekstil ile dönüşüm sağlayıp uzay-havacılık ve savunma sanayisinde katma değerli ürünler üretebilir. Bunun yanında yazılım, bakır, kablo, makine, elektronik, türbin imalatçıları da bu yöne kanalize edilebilir.
Tüm bunların yanında TEKMER desteklerinin de tabana yayılması ile hedeflenen bu sektörlerin üretilmesinde oldukça katkı yapacaktır. Şu an ülkemizde 39 adet tekmer var. Bunların 21’i İstanbul,10’u Ankara, 3’ü İzmir’de olup kalanlar ise Bitlis,Tekirdağ, Alanya, Şırnak ve Yalova’dadır.
Tekmerleri Anadolu’ya yayarsak daha efektif kullanım olacağını ve bu illerde daha katma değerli ürünler üretileceğini kalben inanıyorum.
Saygı ile kalınız.