Nereye gitsen kimi dinlesen şikâyet var. Yetmiyor, niye az bazıları çok alıyor. Genelde en büyük dert para, haklılar mı? Evet. “Yoksulluk bireysel bir başarısızlık değil, sistemsel bir üretimdir.” Kim diyor George Orwell şair, yazar ve eleştirmen bir İngiliz. Neden böyle çünkü insanın tarifini yanlış yapıyorlar. İnsan ekonomik bir varlık deyip kestirip atıyorlar. Hâlbuki insan manevi ve bedeni yönü olan bir varlıktır. Denge kurulmazsa buhran olur kaos olur ve öyle oluyor. Dünya küçük bir azınlığın ürettiği bir ideolojinin kurbanı olmuş durumda. Her şeyi ele geçirmişler, çatıştırıyorlar sosyal barışı sağlamak imkânsız. Ha bu arada kendileri seçkin insanlar olarak vaad edilen bir yapı oluşturmaktalar.
Üret ve tüket, kullan at çark dönsün. Ye iç gül oyna, yarın diye bir şey yok. Nereye kadar? Mutlu etmiyor, insanların ekserisi mutsuz ve umutsuz. Bir tarafta açlık öbür tarafta obez. Olumsuzluk mu istemediğin kadar, sayısını artırmak mümkün… Ne yapılmalı? İnsanı tanımalı ve bu tanım üzerinden var olan kuralı işletmeliyiz. İnsan kelimesini nisyan ve ünsiyet kelimeleri ile açıklamışlar. Nisyan unutma nasıl bir unutma bu? İnsan kendini yeterli görmesi ve maddi bir varlık olarak nitelemesi. Uzak bir tanrı insancı üzerine oluşur. Ünsiyet ise yakınlık demektir. Hayatın merkezinde bir Allah var o kullarına yakındır. Yaratandır yeterlidir, güvenilir, bilendir yani âlim, yasa koyma yetkinse sahiptir. Eğer insan merhametli olan varlığa bağlanır ve hayat veren, canlılık kazandıran emir ve yasaklarına göre bir yaşantıyı benimserse netice hâsıl olur. Kısaca ve net olarak manevi ve maddi ihtiyaçları olan bir varlığı dengede tutarsanız netice alırsınız.yoksa girdiği dar boğazda döner durur.
Başta söylediğim bir kriteri tekrarlıyorum sorun sistemdir. Yanlıştır, geriye gidersek zihin tutulması yaşayan Şeytanın durumu gibidir. Ne demişti o Âdem As’a Elçi görevi verilmesine? Bu yanlış bir karar idi. Onu toprağı indirgedi, ruhsal akıl ve diğer insani verileri görmedi. Pasif bir varlık olarak niteledi. Kendini ateş yani gücü öne aldı ve üstünlük iddiasında bulundu. O gün bu gün şeytan mutsuz iddiasını ispatlayamadı. Tüm insanları yoldan çıkaramadı. İyilik ve kötülük açısından insan melekleri de şeytanı da geçti.
Fabrika ayarlarına bireysel ve toplumsal olarak dönme vaktidir. Ve şartlar bizi buna mecbur bırakıyor. Hiç mi şikâyetimiz olmasın? Olsun ama kime arz edelim? “Ben derdimi ve hüznümü sadece Allah’a arz ediyorum dedi. (Ve ekledi) Üstelik Allah sizin bilmediklerinizi biliyorum” Yusuf,86 bu ayette geçen “Bessi” içimden geçenleri, dert keder gam anlamındadır. İnsanın bittim dediğimiz bir noktası var. Halimizi Ona arz edersek yardım o zaman gelir. Hz. Muhammed As Taif dönüşü kuvvetinin azaldığını, gücünün tükendiğini Allah’a arz etmiş. Kısaca Allah’a sığınmış idi.