PABUCU DAMA ATILDI

Eski Meclis Başkanı, demokrat, dürüst, demokrasinin avukatı Hüsamettin Cindoruk, 11.04.2026 tarihinde vefat etti. Cenaze namazının ön saflarında CHP genel başkanı Özgür Özel, hemen göze batıyordu. CHP’nin eski genel başkanı zat geldi, ön sıradakilerin önünden geçti gitti. CHP’nin eski genel başkanı, yeni genel başkana dönüp selam vermedi. Daha sonra mahkemece atanmış CHP İstanbul kayyum il başkanı Gürsel Tekin geldi, 4-5 dakika kayyumluk beklentisinde olan eski genel başkanla; sıkı fıkı, gülerek epey konuştular.

İnsanı temsil eden beklentileri değil, davranışlarıdır. CHP eski genel başkanının son zamanlardaki davranışlarını anlamak zor. Kendisinin bir beklenti içinde olduğu anlaşılıyor. Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, CHP aleyhine açılan kongre iptal davasını reddedince, çalışma ofisini de kapattı. Kapatmayla birlikte iktidarı destekleyen medya; eski genel başkanı gündeminden düşürdü. Bir Eskimo atasözü var: Rüzgârsız havada dönen fırıldağın, mutlaka bir üfleyeni vardır. Kılıçdaroğlu’nun fırıldağı bugünlerde pek dönmüyor, yandaş medya üflemeyi şimdilik kesti. Piro’nun pabucu dama atıldı.

2010-2023 yılları arasında onüç yıl girdiğin hiçbir seçimi kazanamamışsan, yaşın yetmiş beşi geçmesine rağmen Genel Başkanlık hevesi içinde isen, kurultayda delegenin oyu ile kaybettiğin genel başkanlığı, iktidarın dizayn ettiği davalar ile geri alabilme beklentisi içinde isen, partinde birçok Belediye başkanı tutuklanmışken, yapılan 105 mitingin hiç birinde parti otobüsünün üstüne çıkmamışsan, partinin genel başkanı ile cenaze namazında bile yan yana gelmiyorsan; önce kendi partililerin adamın pabucunu dama atar.

Osmanlı döneminde ayakkabıcılık büyük bir ustalık gerektirirmiş. Her usta kendi yaptığı işin arkasında durur, işine titizlikle yaklaşırmış. Bazen kötü malzemeden yapılan delinen ayakkabılar, alıcı tarafından geri getirilirmiş. Ahilik geleneğine göre, geri getirilen hatalı pabuç, ustanın dükkânının damına atılırmış. Bu hem bir uyarı hem de esnaf arasında bir utanç göstergesidir. Dükkânların çatılarına bakarak hangi ustanın iyi, hangisinin kötü olduğunu anlamak mümkündür. Çatısında az ayakkabı olan usta saygı görür, çatısı yırtık ayakkabılarla dolu olan güven kaybederdi. Bu yüzden “Pabucu dama atılmak” deyimi, “gözden düşmek, önemini kaybetmek” anlamında hala kullanılır.

Bugün birisi toplumda değerini kaybettiğinde, senin pabucun dama atıldı denir. Aslında bu söz Osmanlı ayakkabıcılarının ahlak ve ustalık anlayışından günümüze kalan, hatayı görünür kılan bir geleneğin dilimize yerleşmiş halidir. Piro’nun çatısına atılmış hatalı ayakkabıyı ve siyasi hataları saymak baya zor.

Pabucu dama atılanlardan bazıları yetersizliklerini, kibirle örtmeye alışmış, suçu başkalarında arayan, sinsi, zavallılardır. Pabucun dama atıldığını görmüyorsan, partine yapılanlara karşı asker konservesi gibi kendini kapalı tutuyorsan, iktidarın haksızlıklarına ses çıkaranların yanında olmuyorsan, kendinle yüzleşmiyorsan; yüzsüzleşirsin. Dil ağrıyan dişe dokunurmuş. Eski Genel Başkan CHP’de ağrıyan bir dişe dönüştü. Kişi yargılarını gerçeklik ile kontrol edemez ise yargılar zamanla ön yargıya dönüşür. Ön yargı kişiyi körleştirir, köleleştirir.