Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin şubat ayı verileri, gıda enflasyonunu geldiği boyutu bir kez daha gözler önüne serdi. Şubat ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı çok yüksek seviyelere yükseldi. Bu süreçte en fazla fark yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldü. Karnabaharı yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan, yüzde 218,7 ile pırasa izledi. Üreticide kilogramı 12,36 TL olan karnabahar markette 40,75 TL’ye, 16,29 TL olan marul 53,20 TL’ye, 4 TL olan kuru soğan ise 12,92 TL’ye satılıyor. Bu farklar, zincirdeki maliyet ve kâr marjlarının büyüdüğünü net rakamlar ile ortaya koyuyor.
Şubat ayında marketlerde takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise düşüş yaşandı. En yüksek artış yüzde 50,3 ile marulda gerçekleşti. Marulu yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık takip etti. Markette en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 14,2 ile yeşil soğanda görüldü. Bu gelişmeler, tüketicinin gıdaya erişim maliyetinin yükseldiğini ortaya koydu.
Üretici tarafında 33 ürünün 18’inde fiyat artışı, 7’sinde düşüş kaydedildi. En sert gerileme yüzde 29 ile karnabaharda yaşandı. Kuru soğanda yüzde 27,3, domateste yüzde 12,8 düşüş görüldü. Buna karşılık marulda yüzde 49,9, sivri biberde yüzde 39,5 artış yaşandı. Üretici fiyatlarındaki bu dalgalanma, girdi maliyetlerindeki yükselişle birlikte tarımsal üretimi olumsuz etkiledi.
Şubat ayında mazot fiyatı aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 26,1 oranında artış gösterdi. Son bir yılda üre gübresi yüzde 38,3, kompoze gübresi yüzde 38,5 zamlandı. Besi yemi yıllık yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 oranında yükseldi. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 12,8 olarak gerçekleşti. Bu maliyet artışları, üreticinin kar marjını daraltırken tüketiciye yansıyan fiyatları yukarı çekti.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği verileri, tarladaki ürün fiyatlarının gerilemesine rağmen market raflarında fiyatların artmaya devam ettiğini net bir şekilde ortaya koydu. Bu durum, aracılık maliyetleri, lojistik giderler ve perakende kâr marjlarının toplam fiyatı belirlemede etkili olduğunun belgesi niteliğinde.
Market ve pazarda fiyatlar astronomik oranlarda artarken, şubat ayında açlık sınırı 32 bin 365, yoksulluk sınırı ise 98 bin 188 lira olarak hesaplandı. En düşük emekli aylığının 20 bin, asgari ücretin de 28 bin 75 lira olduğu düşünüldüğünde, dar gelirlinin artan enflasyon karşısındaki çaresizliği tüm çıplaklığı ile gözler önüne seriliyor. HABER MERKEZİ
