Denizli’nin Tavas ilçesinde bulunan Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi, milyonlarca yıl öncesine ait yaşamı aydınlatan buluntularıyla bilim dünyasının dikkatini çekmeye devam ediyor. Denizli Müze Müdürlüğü denetiminde ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Ahmet İhsan Aytek koordinasyonunda sürdürülen kazı çalışmalarına Denizli Büyükşehir Belediyesi, 2025 ve 2026 sezonlarında da destek veriyor.
Yaklaşık 7 milyon yıl öncesine, Üst Miyosen dönemine tarihlenen Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi, 2017-2021 yıllarında yürütülen yüzey araştırmaları sırasında keşfedildi. Tavas’a bağlı Kayaca Mahallesi yakınlarındaki eski kömür madeni çevresinde bulunan alan, bugün Türkiye’nin en zengin omurgalı fosil yataklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Kazılarda bugüne kadar yüzlerce fosil gün yüzüne çıkarıldı. Bölgede üç parmaklı atlar (Hipparion), çeşitli sığır ve antilop türleri, zürafalar, gergedanlar, domuzgiller, fil ve deinotherium gibi iri memelilerin yanı sıra sırtlan, kedi ve sansargiller gibi etçiller, kirpiler, kaplumbağalar ve kuşlara ait fosil kalıntıları tespit edildi. Araştırmacılar, bu zengin fosil çeşitliliğinin Anadolu’nun milyonlarca yıl önce savan benzeri geniş otlaklar ve ormanlık alanlardan oluşan bir ekosisteme sahip olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.
Bilim insanlarına göre Kayaca, yalnızca Türkiye için değil, Avrupa ve Asya arasındaki büyük memeli göçlerinin anlaşılması açısından da önemli bir referans noktası niteliği taşıyor. Özellikle iyi korunmuş kafatası ve iskelet buluntuları, Geç Miyosen dönemindeki hayvan topluluklarının evrimi ve biyocoğrafyası hakkında yeni bilgiler sunuyor.
KAZI ALANINA YERİNDE İNCEME
Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, eşi Nilgün Çavuşoğlu ile birlikte Tavas Kayaca’da devam eden kazı alanını yerinde inceledi. Gerçekleştirilen ziyarette Başkan Çavuşoğlu, Kazı Başkanı Doç. Dr. Ahmet İhsan Aytek ve kazı ekibi tarafından karşılandı. Sahada yürütülen çalışmaları inceleyen Başkan Çavuşoğlu, buluntuların gün yüzüne çıkarılma süreçleri ve fosillerin konservasyon çalışmaları hakkında kapsamlı bilgi aldı.
7 İLA 9 MİLYON YILLIK YAŞAM İZLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR
Yaklaşık 7 ila 9 milyon yıl öncesine (Geç Miyosen döneme) tarihlenen ve fillerin atasal formlarından üç parmaklı atlara, gergedanlardan ceylan ve kılıç dişli kedilere kadar uzanan zengin fauna çeşitliliğine sahip olan bölgede yaklaşık 5 yıldır kazıların devam ettiğini belirten Doç. Dr. Aytek, bugüne kadar 700’ün üzerinde fosile ulaştıklarını kaydetti. Bölgenin doğal korunaklı yapısı sayesinde günümüze kadar ulaşan fosillerin, bilim dünyasına kazandırılması için çalıştıklarını vurgulayan Aytek, uluslararası yayınlarla Denizli’deki bu tarihi mirası dünyaya tanıttıklarını dile getirdi. Bölgedeki kazılarda, dünya ortalamalarının çok üzerinde etçil hayvan fosiline ulaştıklarını belirten Doç. Dr. Aytek, alanın özellikle kuş fosilleri açısından çok iyi korunmuş olduğuna dikkat çekti. Çalışmaların aynı titizlikle devam ettiğini belirten Aytek, çok sayıda saygın bilim insanının bölgedeki kazı çalışmaları için Denizli’ye geleceği bilgisini de paylaştı.
“BU EŞSİZ MİRASI GELECEĞE AKTARMAK İSTİYORUZ”
İncelemelerin ardından açıklama yapan Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, Denizli’nin sadece antik kentleriyle değil, milyonlarca yıllık doğa mirasıyla da eşsiz bir coğrafya olduğunu belirtti. Başkan Çavuşoğlu, “Denizli’miz, yer altı ve yer üstü zenginlikleriyle insanlık ve doğa tarihinin en önemli merkezlerinden biridir. Burada yürütülen bilimsel çalışmalar, kentimizin milyonlarca yıl önceki ekosistemini ve biyoçeşitliliğini gözler önüne seriyor. 2025 ve 2026 kazı sezonlarında sağladığımız desteklerle bu eşsiz mirası korumak, gün yüzüne çıkarmak ve geleceğe aktarmak istiyoruz. Bu özverili çalışmayı yürüten kazı başkanımıza, ekibine ve emeği geçen tüm bilim insanlarına teşekkür ediyorum” dedi.
10 KAZI ALANINA 9,2 MİLYON TL DESTEK
Denizli Büyükşehir Belediyesi, kentin binlerce yıllık tarihinin ve zenginliklerinin gün yüzüne çıkarılarak kent turizmine kazandırılması amacıyla kent genelindeki arkeolojik ve paleontolojik çalışmalara desteğini kararlılıkla sürdürüyor. 2025 yılında imzalanan ve 2027 yılına kadar devam edecek olan 3 yıllık protokol doğrultusunda; Laodikeia, Tripolis, Kale Tabea, Kolossai ve Attouda antik kentleri ile Ekşi Höyük, Aşağıseyit Höyük, Beycesultan Höyük, Yassıhöyük ve Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi olmak üzere toplam 10 kazı alanına 2026 yılı için 9 milyon 200 bin TL’lık destek sağlandı. HABER MERKEZİ