Bugün 2 milyonu aşan nüfusuyla, gelişmiş sanayisiyle, yemekleriyle, üretimiyle bilinen Gaziantep ya da halk arasında kullanılan eski ve kısa adıyla Antep, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Türkiye'nin önemli şehirlerinden olan ve gelişmişlik bakımından ilk sıralarda yer alır.
Gaziantep bugün ülkenizin parlayan yıldız şehirlerindendir ama Gaziantep çok zor günler geçirmiş ve bulunduğu noktaya hiçte kolay gelmemiştir.
17 Aralık 1918´de İngilizler Antep´e girmiştir. Bir yıl süren bu işgale Fransızlar tepki göstermiş, 1918 Eylül´ünde yapılan İngilizlerin Musul üzerindeki Nezaret Hakkından vazgeçmeleri ile önce Suriye daha sonra Antep, Urfa ve Maraş boşaltılmıştır. Bunun ardından Fransızlar 29 Ekim 1919´da Kilis´i, 5 Kasım 1919´da Antep´i işgal ettiler. 1920 yılının başında ise ünlü Antep Savunması başlamış oldu. 1 Nisan 1920´de başlayan Gaziantep savunması 11 ay sürdükten sonra açlık yüzünden sona ermiştir.
Savunma süresince Fransızlar şehre 70.000 mermi atmış, 6.317 Antepli şehit olmuştur. Bu olağanüstü savunma sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi 6 Şubat 1921 tarihli toplantısında Antep´e "Gazi" unvanını vermiştir.
ANTEP HARBİNDE YAŞANAN ŞEKER OLAYI…
İşte o işgal günlerinde bir tek mektep (Reşadiye Mektebi) binası, mucize kabilinde kurtulmuş ve ayakta kalan tek sağlam durumundadır. On bir ay devam eden Fransız işgali müddetince 300 Müslüman Türk çocuğu her şeye rağmen burada ilk mektep tahsillerine devam etmiştir.
Bu arda Fransızlar'a karşı olan nefretle birlikte öfkede doruklardadır. Gaziantep Fransız işgal kuvvetleri komutanı, halkın ve bu okulda okuyan öğrencilerin sempatisini kazanmak, Fransız sevgisini arttırmak için bir gün otomobiliyle zarif kâğıtlara sarılmış şekerlerden, süslü sepetler içinde bu okuldaki talebelere dağıtılmak üzere şekerleri gönderir.
Mektebin vatanperver yönetimi, öğretmen ve öğrencileri bu hediyeyi kabul etmeyerek şiddetle ret ederler. Şeker dolu sepetler Kolejdeki Fransız karargâhındaki işgal kuvvetleri kumandanına geri iade edilir. Kumandan bu durumu hazmedemez, çok kızar. Bu kez şeker dolu sepetler üzerine para da koyarak okuldaki talebelere dağıtılmak üzere tekrar mektebe geri gönderilir.
Okul yönetimi, öğretmen ve öğrencileri önceki tavırlarını hiç bozmazlar. Tekrar reddederler. Gönderilen şeker ve para dolu sepete dönüp bakmazlar bile. Bu tavır karşısında şekeri getiren Fransız subayları kızarlar. Her halde aldıkları emir üzerine olacak; şekeri de, parayı da, mektep kapısı önünde toplanan halkın ve öğrencilerin üzerine saçarlar. Halk, Fransız askerinin gözleri önünde şekeri de parayı da ayaklar ile çiğneyerek geçip giderler.
Bu hadise Antep işgal tarihinde çok önemli olayların habercisi gibi olmuş, halkın direnişi giderek artmış, Fransızların şehri terk edinceye kurtuluşa kadar sürmüştür.
15 Mart 1921 tarihinde Londra´da Türk Dışişleri Bakanı ve Fransız delegasyonu Antep, Adana ve çevrelerinin Türklere geri verilmesi hususunda mutabakat sağlamıştır. Nitekim bu antlaşma Ankara Antlaşması ile son şeklini almış ve 25 Aralık 1921´de son Fransız askeri Antep´ten ayrılmıştır. Her yıl 25 Aralık Antep’in kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır.
Gaziantep Panorama müzesinde Büyük Savunma ve kurtuluşu anlattım. Youtube dan programı izleyebilirsiniz.